Airco of eerst isoleren? Wat een hittegolf u leert over uw woning

Kort antwoord

Waarom uw woning in de zomer te heet wordt

Warmte komt uw woning binnen via drie routes: instraling door ramen, geleiding door dak en gevel, en warme lucht die naar binnen lekt. Op een zomerse dag is zoninstraling door ramen veruit de grootste boosdoener. Een slecht geïsoleerd dak vergroot het probleem: zolders en slaapkamers direct onder het dak warmen daardoor extra snel op. Een airco bestrijdt vervolgens het symptoom: hij koelt de lucht die al warm is geworden. Milieu Centraal noemt dat treffend "dweilen met de kraan open". U verbruikt dan veel stroom om warmte weg te koelen die u ook had kunnen buitenhouden.

Een tweede punt dat veel mensen verrast: isolatie vertraagt de warmtestroom in beide richtingen. Op warme dagen komt warmte daardoor minder snel via dak en gevel binnen, maar warmte die eenmaal binnen is (door zoninstraling, apparaten en bewoners) verdwijnt ook minder snel. Ook een goed geïsoleerde woning kan dus oververhit raken, bijvoorbeeld door grote glasvlakken op het zuiden of westen zonder buitenzonwering. Daarom horen isoleren, zonweren en slim ventileren altijd bij elkaar. Precies die samenhang maakt een energielabelopname zichtbaar.

De slimme volgorde: eerst de warmte buiten houden

Wij adviseren woningeigenaren consequent om van passieve en structurele maatregelen naar actieve koeling te werken. Deze volgorde levert het meeste comfort per euro op:

Waarom geen mobiele airco? Veel mobiele airco's hebben één afvoerslang die via een kier in het raam naar buiten gaat. Doordat de unit lucht uit de kamer naar buiten blaast, ontstaat onderdruk: via naden, kieren en de raamopening stroomt er voortdurend warme buitenlucht binnen. Juist op de heetste dagen koelt zo'n toestel daardoor slecht, terwijl het stroomverbruik hoog is. Een vaste split-unit, met een aparte binnen- en buitenunit, is veel efficiënter.

Airco of warmtepomp: wat is eigenlijk het verschil?

Technisch gezien is een split-airco een lucht-luchtwarmtepomp: hij verplaatst warmte tussen de buitenlucht en de binnenlucht. In de zomer haalt hij warmte uit huis (koelen), in de winter kan hij warmte uit de buitenlucht naar binnen brengen (verwarmen). Dat verwarmen gebeurt efficiënt: een moderne split-unit levert per kWh stroom meerdere kWh warmte.

Het verschil met de warmtepomp die u nodig heeft om aardgasvrij te worden, zit vooral in het afgiftesysteem en het warme tapwater. Een volledig elektrische lucht-waterwarmtepomp verwarmt water voor uw radiatoren of vloerverwarming, maakt warm tapwater en kan daarmee de cv-ketel vervangen. Een hybride lucht-waterwarmtepomp werkt juist samen met de cv-ketel. Een lucht-luchtwarmtepomp (airco) verwarmt rechtstreeks de binnenlucht en levert geen warm tapwater: voor een volledig aardgasvrije woning is dan altijd een aparte warmtapwateroplossing nodig. Een airco kan uw gasverbruik wel verlagen als u er in het tussenseizoen mee bijstookt. Meer over die keuze leest u in Van het aardgas af: warmtenet of warmtepomp?

Wat doet een airco met uw energielabel?

Een vraag die wij bij opnames steeds vaker krijgen: telt een airco mee voor het energielabel? Een vast geïnstalleerde split-airco wordt opgenomen als gebouwgebonden koelinstallatie: compressiekoeling met directe expansie in de ruimte, conform opnameprotocol ISSO 82.1. Een losse mobiele airco telt niet mee, omdat alleen vaste, gebouwgebonden installaties in de berekening worden opgenomen.

Kan de split-airco ook verwarmen, dan wordt deze niet automatisch als verwarmingssysteem ingevoerd. Volgens het opnameprotocol wordt per ruimte bepaald welk systeem het grootste aandeel van de warmtebehoefte dekt. Alleen wanneer de airco daar het hoofdverwarmingssysteem is, telt deze mee als elektrische lucht-luchtwarmtepomp. Zijn in de ruimte ook radiatoren of vloerverwarming aanwezig en is de airco later bijgeplaatst, dan blijft het oorspronkelijke verwarmingssysteem doorgaans de hoofdverwarming.

Het effect op de labelklasse is niet automatisch positief of negatief. Wanneer de airco volgens het opnameprotocol als hoofdverwarmingssysteem wordt aangemerkt, kan verwarmen met deze lucht-luchtwarmtepomp het berekende fossiele energiegebruik verlagen. Actieve koeling voegt daarentegen elektriciteitsgebruik toe aan de berekening. De uitkomst hangt onder meer af van de efficiëntie van het toestel, welke ruimten het bedient, het hoofdverwarmingssysteem en de rest van de woning. Wie een airco overweegt met het idee "dan stijgt mijn label vanzelf", komt dus bedrogen uit: isolatie en HR++-glas zijn vrijwel altijd de betrouwbaardere route naar een betere labelklasse.

Feiten en mythes: is er subsidie op een airco?

Laatst gecontroleerd op: 17 juli 2026

Dit is het hardnekkigste misverstand rond airco's. Veel installateurs- en verkooppagina's schrijven dat u ISDE-subsidie krijgt op een airco met verwarmfunctie. Dat is onjuist. RVO, die de regeling uitvoert, is er duidelijk over: voor de ISDE-warmtepompsubsidie zijn alleen lucht-water-, grond-water- en water-waterwarmtepompen toegestaan. Lucht-luchtwarmtepompen, en dus airco's, zijn expliciet uitgesloten.

Wat kan wél? Voor deze verwante maatregelen is er in 2026 doorgaans wel steun:

• ISDE voor een lucht-waterwarmtepomp of hybride warmtepomp. Minimaal €500, afhankelijk van type en vermogen. Aan te vragen tot en met 31 december 2030.
• ISDE voor isolatie van dak, gevel, vloer en voor hoogrendementsglas. Goede isolatie verlaagt bovendien juist de koelbehoefte in de zomer.
• ISDE voor een kwalificerend ventilatiesysteem, sinds 2026, wanneer u dit binnen de voorwaarden combineert met een of meer isolatiemaatregelen. Het subsidiebedrag is eenmalig €400. Let op: niet ieder energiezuinig ventilatiesysteem voldoet automatisch.
• Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds voor energiebesparende maatregelen, onder voorwaarden tegen een lage of 0%-rente.
• Lokale isolatieregelingen per gemeente. Zie welke subsidie u krijgt voor verduurzaming per gemeente.

De rode draad: subsidie stuurt u richting maatregelen die uw woning structureel verbeteren. Buitenzonwering en een airco vallen daar meestal buiten, isolatie juist wel. Dat is een extra reden om met isolatie te beginnen. Controleer de exacte bedragen en voorwaarden altijd vooraf bij RVO, want budgetten en voorwaarden wijzigen.

Wanneer een airco wél een verstandige keuze is

Wij zijn niet tegen airco's; wij zijn tegen airco's op de verkeerde plek in de volgorde. Er zijn situaties waarin een vaste split-unit wel degelijk logisch is:

• Als zonwering, isolatie en ventilatie al op orde zijn en het binnen op de heetste dagen nog te warm blijft.
• Bij een gezondheidssituatie waarin hitte een reëel risico is, bijvoorbeeld voor ouderen of mensen met bepaalde aandoeningen.
• Wanneer u de unit ook in het tussenseizoen inzet om bij te verwarmen en zo aardgas bespaart.

Kiest u voor een airco, let dan op het volgende:

• Kies een vaste split-unit, geen mobiele airco.
• Let op het koudemiddel. Een toestel met propaan (R290) heeft een veel lagere klimaatimpact dan oudere koudemiddelen.
• Kijk naar de efficiëntie (SCOP voor verwarmen, SEER voor koelen): hoe hoger, hoe zuiniger.
• Gebruik hem bewust: een paar graden onder de buitentemperatuur is genoeg en scheelt fors in verbruik.

Energielabel, hittescore en uw woning

Sinds 2021 bevat een energielabel dat volgens de NTA 8800 is opgesteld ook een aanduiding voor het berekende risico op hoge binnentemperaturen in de zomer. Op het label ziet u dit doorgaans als 'laag' of 'hoog'. Deze aanduiding is gebaseerd op de TOjuli-indicator (een rekenkundige maat voor het risico op oververhitting in juli) of een uitgebreidere GTO-berekening. Voor nieuwbouwwoningen geldt een wettelijke TOjuli-eis; bij bestaande woningen is de uitkomst een indicatie van het risico, zonder wettelijke grenswaarde.

De uitkomst is geen garantie voor het werkelijke comfort. Ook de omgeving, het gebruik van zonwering, bewonersgedrag, interne warmtebronnen en de mogelijkheid om 's nachts te ventileren spelen een rol. Het is wel een nuttig signaal, zeker bij het kopen van een woning: kijk niet alleen naar de winterprestatie, maar ook naar hoe de woning zich in de zomer gedraagt.

Een energielabelopname volgens de NTA 8800 (de officiële bepalingsmethode voor de energieprestatie van gebouwen) legt vast hoe goed dak, gevel, vloer en glas isoleren en hoe de woning wordt verwarmd, gekoeld en geventileerd. Het label brengt daarmee de energetische kwaliteit van de bouwdelen in beeld en toont mogelijke standaardverbeteringen. Dat is een bruikbaar startpunt: u ziet welke bouwdelen nog verbetering toelaten. Welke maatregel in uw specifieke situatie het meeste comfort per euro oplevert, en in welke volgorde, vraagt soms om aanvullende beoordeling of maatwerkadvies. Zo voorkomt u dat u een dure airco plaatst terwijl een goedkopere maatregel het probleem bij de wortel had aangepakt.

Wilt u weten welke isolatie het meeste oplevert, lees dan welke isolatie de meeste labelwinst geeft. Wilt u een concreet stappenplan richting een beter label, kijk dan bij van label E, F of G naar B.

Veelgestelde vragen

Krijg ik subsidie op een airco?

Nee. Een airco is een lucht-luchtwarmtepomp en die is uitgesloten van de ISDE-subsidie. Er is wel ISDE-subsidie voor een lucht-waterwarmtepomp of hybride warmtepomp, voor isolatie en, sinds 2026, voor een kwalificerend ventilatiesysteem in combinatie met isolatie. Controleer de actuele voorwaarden bij RVO.

Is een airco met verwarmfunctie hetzelfde als een warmtepomp?

Technisch is het een lucht-luchtwarmtepomp. Het verschil met een lucht-waterwarmtepomp is dat een airco rechtstreeks de binnenlucht verwarmt en geen warm tapwater levert. Een volledig elektrische lucht-waterwarmtepomp kan de cv-ketel vervangen; een hybride werkt met de cv-ketel samen. Een airco kan uw gasverbruik verlagen door bij te stoken, maar voor een aardgasvrije woning is altijd een aparte warmtapwateroplossing nodig.

Verbetert een airco mijn energielabel?

Niet automatisch. Een vaste split-airco telt als gebouwgebonden koelinstallatie mee. De verwarmfunctie telt alleen mee als de airco volgens het opnameprotocol het hoofdverwarmingssysteem van de betreffende ruimte is. Zijn daar ook radiatoren of vloerverwarming aanwezig en is de airco later bijgeplaatst, dan blijft het oorspronkelijke systeem doorgaans de hoofdverwarming. Actieve koeling voegt bovendien energiegebruik toe aan de berekening. Een mobiele airco telt niet mee.

Wat is beter tegen hitte: een airco of buitenzonwering?

Begin met buitenzonwering: die verlaagt de kans op oververhitting met zo'n 75 procent, en in combinatie met HR++-glas houdt buitenzonwering circa 80 procent van de warmtestraling door het raam tegen. Een airco koelt de lucht die al warm is geworden en gebruikt daarvoor veel stroom. Als de warmte al buiten blijft, heeft u de airco vaak niet of nauwelijks nodig.

Waarom raden jullie een mobiele airco af?

Veel mobiele airco's hebben één afvoerslang door een kier in het raam. Doordat de unit lucht naar buiten blaast, ontstaat onderdruk en stroomt er via naden en de raamopening steeds warme buitenlucht binnen. Juist op de heetste dagen koelt zo'n toestel daardoor slecht, terwijl het stroomverbruik hoog is. Een vaste split-unit is veel efficiënter.

Helpt een energielabel bij de keuze voor koelen?

Het is een goed startpunt. Een energielabelopname legt vast hoe goed uw woning isoleert, ventileert en wordt verwarmd, en toont het berekende risico op hoge binnentemperaturen. Zo ziet u welke bouwdelen nog verbetering toelaten. Voor de beste maatregel en volgorde in uw specifieke situatie is soms aanvullende beoordeling of maatwerkadvies nodig.