Energielabel verbeteren: 7 maatregelen met vaak veel impact

Kort antwoord

1. Dakisolatie

In veel oudere woningen verdwijnt veel warmte via het dak. Dakisolatie heeft daarom vaak een grote invloed op de energieprestatie. Bij een schuin dak kunt u isoleren aan de binnen- of buitenzijde; bij een plat dak gebeurt dit vaak van bovenaf bij vervanging van de dakbedekking.

Voor subsidie en goede energieprestatie zijn isolatiewaarden belangrijk. Bij ISDE gelden minimale voorwaarden per maatregel. De RVO-streefwaarde voor dakisolatie ligt hoger dan de minimale subsidie-eis en is bedoeld als niveau richting een toekomstbestendige woning.

2. Spouwmuurisolatie

Heeft uw woning een spouwmuur, bijvoorbeeld bij veel woningen uit de periode vanaf de jaren 20 tot in de jaren 70? Dan is spouwmuurisolatie vaak een kostenefficiënte maatregel. Het isolatiemateriaal wordt via kleine openingen in de gevel ingeblazen.

De combinatie van relatief beperkte ingreep, lagere kosten en vaak duidelijke invloed op de warmtevraag maakt dit voor veel woningen een logisch startpunt. Toch is de uitkomst per woning verschillend. De spouw moet geschikt zijn en de uitvoering moet goed aantoonbaar zijn.

Wilt u weten welke isolatiemaatregel meestal het meeste effect heeft? Lees dan welke isolatie de meeste labelwinst geeft.

3. HR++ glas of triple glas

Heeft uw woning nog enkel glas of oud dubbel glas? Vervanging door HR++ glas verlaagt het warmteverlies via ramen en kan bijdragen aan een beter energielabel. Voor woningen met veel glasoppervlak kan het effect groter zijn.

Triple glas isoleert nog beter, maar is zwaarder en vraagt vaak om geschikte of nieuwe kozijnen. Het is vooral interessant wanneer u de kozijnen toch vervangt of wanneer de woning geschikt wordt gemaakt voor lage-temperatuurverwarming of een warmtepomp.

Voor het energielabel telt het complete raam: glas, kozijn, afstandhouder, oppervlak, oriëntatie en bewijslast. Meer hierover leest u in HR++ glas en het energielabel.

4. Vloer- of bodemisolatie

Bij woningen met een kruipruimte voelt de vloer vaak koud aan en gaat er warmte verloren. Vloer- of bodemisolatie is vaak relatief eenvoudig aan te brengen via het kruipluik. De woning blijft tijdens de werkzaamheden meestal bewoonbaar.

De labelimpact kan goed zijn, maar verschilt per woning. Ook als de labelletter niet verandert, kan vloer- of bodemisolatie merkbaar bijdragen aan comfort en een lagere warmtevraag. De RVO-streefwaarde voor vloer ligt op Rc 3,5 m²K/W.

5. Modernere verwarming

De warmte-opwekker telt mee in de berekening volgens de NTA 8800-bepalingsmethode. Vervanging van een oude CR- of VR-ketel door een HR-ketel kan verbetering geven. Een hybride warmtepomp kan extra labelwinst opleveren. Een volledig elektrische warmtepomp past vooral goed bij een woning die al voldoende geïsoleerd is.

Via de ISDE-regeling kan subsidie beschikbaar zijn voor warmtepompen. Controleer altijd de actuele voorwaarden, meldcodelijsten en technische eisen bij RVO voordat u opdracht geeft.

Twijfelt u over de volgorde? Lees dan warmtepomp of isolatie: wat eerst?.

6. Zonnepanelen

Eigen opwek van energie telt mee in de berekening volgens de NTA 8800-bepalingsmethode. Zonnepanelen kunnen daardoor de energieprestatie verbeteren, vooral bij een gunstig georiënteerd dak, zoals zuid of een goede oost-westopstelling.

Het exacte effect hangt af van het aantal panelen, vermogen, oriëntatie, hellingshoek, beschaduwing en de rest van de woning. Zonnepanelen kunnen dus een duidelijke verbetering geven, maar garanderen niet automatisch een hogere labelletter.

Lees ook wat zonnepanelen doen voor het energielabel.

7. Mechanische ventilatie met WTW

Ventilatie wordt vaak vergeten. Mechanische ventilatie met warmteterugwinning, of een goed gestuurd ventilatiesysteem, kan bijdragen aan een gezonder binnenklimaat en een lagere warmtevraag. Vooral bij goed geïsoleerde woningen is goede ventilatie belangrijk.

Vanaf 2026 kan ventilatie onder voorwaarden ook binnen ISDE vallen, maar alleen in combinatie met een of meer isolatiemaatregelen. RVO noemt daarbij dat de aanvraag binnen 24 maanden na installatie van de isolatiemaatregel moet worden gedaan, of tegelijk met de isolatieaanvraag.

Voor het energielabel telt niet alleen dat er ventilatie aanwezig is, maar ook welk systeem, welke sturing en welke warmteterugwinning aantoonbaar aanwezig zijn.

Wat helpt weinig voor de labelletter?

Niet alle energiebesparing telt even sterk mee in de NTA 8800-berekening. Maatregelen die nuttig zijn voor de energierekening, maar de labelletter meestal niet of beperkt verbeteren:

• ledverlichting;
• energiezuinige witgoedapparaten, zoals koelkast, wasmachine of vaatwasser;
• slimme thermostaten;
• tochtstrips en kierdichting als losse maatregel;
• gedragsmaatregelen, zoals korter douchen of lager stoken.

Deze maatregelen blijven nuttig, maar verwacht er geen automatische sprong in labelletter van.

Welke maatregel werkt voor mijn woning?

Dat hangt af van bouwjaar, woningtype, huidige isolatie, type verwarming, ventilatie, glasoppervlak, beschikbare bewijslast en uw budget. Er is geen standaardmaatregel die bij elke woning automatisch voor een beter energielabel zorgt.

• Bij woningen van vóór circa 1975 ligt de grootste winst vaak bij de schil: dak, gevel, vloer en glas.
• Bij woningen vanaf circa 1990 is de schil vaak al redelijk geïsoleerd; installaties en ventilatie kunnen dan relatief meer invloed hebben.
• Combineer maatregelen slim in de tijd, zeker wanneer u subsidie wilt aanvragen.
• Zorg voor goede bewijslast. Niet-aantoonbare isolatie kan minder gunstig uitvallen in de berekening.
• Laat de mogelijke labelimpact indicatief beoordelen als u een specifieke labelletter wilt halen.

Wilt u een concreet stappenplan? Bekijk ook van label G, F of E richting B.

Veelgestelde vragen

Welke maatregel verbetert mijn energielabel het meest?

Dat verschilt per woning. Bij oudere woningen ligt de grootste winst vaak bij dak-, gevel-, vloer- en glasisolatie. Bij beter geïsoleerde woningen kunnen installaties, zonnepanelen of ventilatie relatief meer invloed hebben.

Kan ik vooraf zeker weten welke labelletter ik krijg?

Nee. De labelletter volgt uit de volledige NTA 8800-berekening. Een adviseur kan wel indicatief inschatten waar de grootste kansen liggen, maar een specifieke labelletter kan vooraf niet worden gegarandeerd.

Helpen zonnepanelen altijd voor het energielabel?

Zonnepanelen kunnen de energieprestatie verbeteren, maar het effect hangt af van aantal panelen, vermogen, oriëntatie, hellingshoek, beschaduwing en de rest van de woning.

Is isoleren meestal slimmer dan eerst een warmtepomp plaatsen?

Vaak wel, vooral bij oudere of matig geïsoleerde woningen. Een warmtepomp werkt beter in een woning met weinig warmteverlies. Toch hangt de beste volgorde af van de bestaande schil, installatie en plannen.

Welke bewijslast moet ik bewaren?

Bewaar facturen, foto’s tijdens uitvoering, productbladen, kwaliteitsverklaringen, prestatieverklaringen, tekeningen en opleverdossiers. Daarmee kan de EP-adviseur de werkelijke prestaties beter onderbouwen.