Energielabel bij verkoop of verhuur: wat zijn de boetes en risico’s?

Kort antwoord

Wanneer is een energielabel verplicht?

Een energielabel is verplicht bij verkoop, nieuwe verhuur en oplevering van een woning. Sinds 29 mei 2026 gelden er ook aanvullende verplichtingen bij grote renovatie en bij verlenging of vernieuwing van een huurcontract.

Ook de eerdere uitzondering voor beschermde monumenten is sinds 29 mei 2026 vervallen. Daardoor is bij verkoop, verhuur of huurverlenging van een monument in veel situaties ook een energielabel nodig.

In commerciële advertenties moet de energielabelklasse worden vermeld, zodat kopers en huurders de energieprestatie al vóór bezichtiging of onderhandeling kunnen meewegen. Lees ook of het energielabel in de advertentie moet staan.

Meer uitleg over de verplichting en geldigheid leest u in energielabel verplicht en geldigheid.

Wie handhaaft, en hoe?

De Inspectie Leefomgeving en Transport controleert op de aanwezigheid van een geldig energielabel bij verkoop, verhuur en oplevering van woningen. Ook kan de ILT controleren of de labelklasse in commerciële advertenties voor verkoop en verhuur staat.

Bij verkoop en oplevering controleert de ILT onder meer via overdrachtsgegevens en de database met geldige energielabels. Wordt een woning zonder geldig label verkocht of opgeleverd, dan kan de ILT richting de eigenaar handhavend optreden. Bij verhuur kan een huurder melding doen als hij of zij geen geldig energielabelafschrift heeft ontvangen.

Boete bij verkoop of oplevering zonder geldig energielabel

Let op: bij verhuur en advertenties kan de handhaving anders zijn

Niet elke situatie heeft hetzelfde boetebedrag. Bij verkoop of oplevering zonder geldig energielabel is de bestuurlijke boete gekoppeld aan de eerste geldboetecategorie. Bij verhuur kan de ILT werken met een last onder dwangsom als de verhuurder na navraag geen geldig energielabel laat registreren.

Bij commerciële advertenties zonder vermelding van de labelklasse beoordeelt de ILT meldingen per geval. Het maakt dus verschil of het gaat om verkoop, oplevering, verhuur of adverteren zonder labelklasse.

Wilt u dit voorkomen? Regel het label vóór publicatie en lees hoe snel u een energielabel kunt krijgen.

De boete is niet het enige risico

Een ontbrekend energielabel kan ook praktisch gedoe veroorzaken rond verkoop of verhuur. Denk aan vertraging in de planning, discussie met koper of huurder, extra druk richting de overdracht of een makelaar die de woning niet volledig wil publiceren zolang de labelklasse ontbreekt.

• Bij verkoop moet het geldige energielabel beschikbaar zijn voor de koper.
• Bij verhuur moet de verhuurder de nieuwe huurder een afschrift van het geldige energielabel geven.
• Bij advertenties moet de labelklasse worden vermeld wanneer de woning commercieel te koop of te huur wordt aangeboden.
• Bij ontbreken van het label kan de ILT een bestuurlijke boete of een last onder dwangsom inzetten.

Wanneer is een energielabel niet verplicht?

Er bestaan uitzonderingen, maar die zijn beperkt. Denk bijvoorbeeld aan religieuze gebouwen en sommige bijzondere gebouwen of gebruikssituaties. Voor recreatiewoningen kunnen voorwaarden gelden, bijvoorbeeld afhankelijk van gebruiksduur en energiegebruik.

Voor monumenten is de situatie veranderd: sinds 29 mei 2026 is de eerdere uitzondering voor monumenten bij verkoop en verhuur vervallen. Twijfelt u of uw woning onder een uitzondering valt? Controleer dan de actuele regels of laat de situatie beoordelen voordat u publiceert, verhuurt of overdraagt.

Lees ook wat er sinds 29 mei 2026 is veranderd aan het energielabel.

Hoe voorkomt u problemen?

• Controleer eerst of er al een geldig energielabel aanwezig is.
• Is het label verlopen of ontbreekt het? Plan dan tijdig een opname met een vakbekwaam EP-W/B-adviseur Woningbouw.
• Leg facturen, bouwtekeningen, foto’s en gegevens van isolatie en installaties alvast klaar.
• Wacht met adverteren niet tot het laatste moment als de labelklasse nog ontbreekt.
• Controleer boetebedragen altijd bij de officiële bron als u ze gebruikt in advies, communicatie of verkoopdocumentatie.

Voor een goede voorbereiding kunt u ook lezen: energie-opname voorbereiden en welke bewijslast geldig is voor isolatie.

Veelgestelde vragen

Wat is de boete als ik mijn huis verkoop zonder energielabel?

Bij verkoop of oplevering zonder geldig energielabel is de boete voor particuliere verkopers gekoppeld aan de eerste geldboetecategorie uit artikel 23, vierde lid, van het Wetboek van Strafrecht. Per 1 januari 2026 is die eerste categorie €550. Voor bedrijven noemt de ILT het dubbele bedrag: €1.100 per verkochte of opgeleverde woning zonder geldig energielabel.

Wie legt de boete voor een ontbrekend energielabel op?

De Inspectie Leefomgeving en Transport. De ILT controleert bij verkoop en oplevering onder meer via overdrachtsgegevens en de database met geldige energielabels. Bij verhuur kan ook een melding van een huurder aanleiding zijn voor handhaving.

Vervalt de verplichting als ik de boete betaal?

Nee. De boete vervangt het energielabel niet. U moet alsnog zorgen voor een geldig energielabel met officiële registratie in EP-online.

Geldt hetzelfde boetebedrag ook bij verhuur?

Niet automatisch. Bij verhuur moet een verhuurder een nieuwe huurder een geldig energielabelafschrift geven. Als dat ontbreekt en de verhuurder na navraag niets regelt, kan de huurder dit melden bij de ILT. De ILT kan dan bijvoorbeeld werken met een last onder dwangsom.

Geldt de energielabelverplichting ook voor monumenten?

Ja. Sinds 29 mei 2026 geldt de energielabelplicht bij verkoop, verhuur en huurverlenging ook voor beschermde monumenten. Voor inhoudelijke energie-eisen kunnen monumenten in bepaalde situaties nog anders worden behandeld; dat is iets anders dan de labelplicht.